Mali przyjaciele: ćwiczenia z dopełnieniami do 5

O tym ćwiczeniu

Mały przyjaciel to para liczb, która daje w sumie pięć. Żeby dodać 4, gdy nie ma wolnych czterech dolnych koralików, dokładasz górny koralik, wart pięć, i zabierasz jeden — bo 4 to 5 minus 1. Ręka wykonuje dwa ruchy, głowa żadnego. To podstawienie jest pierwszą naprawdę abstrakcyjną ideą w metodzie i to dzięki niemu trening na abakusie w ogóle przekłada się na liczenie pamięciowe.

Ćwiczenia poniżej układają cztery jednocyfrowe liczby ze znakami plus i minus, co gwarantuje po kilka ruchów z dopełnieniem w każdym zadaniu. Rób je na początku powoli: chodzi o to, żeby podstawienie stało się odruchem palców, a nie rachunkiem, który dziecko za każdym razem świadomie wykonuje.

Warto dokładnie powiedzieć, na czym ta abstrakcja polega, bo z zewnątrz wygląda na sztuczkę. Do tej pory każde polecenie było wykonywane dosłownie — proszone o dwa, dziecko przesuwało dwa koraliki. Teraz polecenie brzmi "dodaj trzy", ręka robi coś zupełnie innego (piątka w dół, dwa z powrotem), a wynik i tak jest poprawny. Żeby w ogóle wykonać ten ruch, dziecko musi trzymać 3 jako pięć minus dwa, a nie jako trzy sztuki. To moment, w którym liczba przestaje być ilością do przeliczenia, a staje się wartością, którą można rozłożyć i złożyć na nowo — a każda późniejsza technika, aż po rachunki na wyobrażonej ramce, jest tym samym nawykiem w większej skali.

Rodzice pytają, jak wyglądają tu postępy, i akurat na tym poziomie widać je wyjątkowo wyraźnie. Przez tydzień lub dwa dziecko zatrzymuje się przy każdej zablokowanej cyfrze, wymawia podstawienie pod nosem, a dwa ruchy wychodzą jako dwie osobne decyzje. Potem na którejś sesji pauzy po prostu nie ma: koraliki przesuwają się jednym płynnym ruchem, słowa milkną, a wahanie przenosi się na odczytanie kolejnego wiersza. Jeśli Twoje dziecko jeszcze tam nie jest, reguła jest przerobiona w obie strony na kani-math.com/learn/small-friends, a na koniec oddaje ramkę uczniowi — cztery stopniowane kroki, w których uczeń przesuwa koraliki, żeby trafić w zadaną liczbę, a potem swobodna plansza z trzema prętami. Dziecko, które nie ustawia i nie odczytuje jeszcze liczb płynnie, powinno zacząć od kani-math.com/abacus/how-to-use; ta strona zakłada znajomość instrumentu i uczy wyłącznie samej reguły.