🤝

Kleine vrienden oefenen: de complementregels van 5

Twee paren om te leren — 1 en 4, 2 en 3 — en ineens lukt elke som met één cijfer, ook als de kraal die je wilt hebben al omhoog staat.

  • 4 rijen × 1 cijfers, optellen & aftrekken
  • Ongeveer 8 min
  • Gratis, geen account

Voorbeeldsommen

Echte sommen uit deze oefenreeks, met antwoorden. Niets te installeren, geen account, geen e-mail — maak ze op papier, op een echt telraam of uit je hoofd.

  1. 1
    7
    − 4
    + 6
    + 8
    ?
  2. 2
    5
    − 1
    + 2
    − 3
    ?
  3. 3
    2
    + 4
    − 1
    + 4
    ?
  4. 4
    8
    + 5
    + 4
    + 5
    ?
  5. 5
    7
    + 2
    + 9
    + 2
    ?
  6. 6
    5
    + 1
    − 3
    + 4
    ?
  7. 7
    8
    − 1
    + 4
    − 9
    ?
  8. 8
    9
    + 2
    − 9
    + 3
    ?
  9. 9
    8
    − 5
    + 9
    + 6
    ?
  10. 10
    7
    + 2
    − 9
    + 1
    ?
Volledig antwoordblad
  1. 7 − 4 + 6 + 8 = 17
  2. 5 − 1 + 2 − 3 = 3
  3. 2 + 4 − 1 + 4 = 9
  4. 8 + 5 + 4 + 5 = 22
  5. 7 + 2 + 9 + 2 = 20
  6. 5 + 1 − 3 + 4 = 7
  7. 8 − 1 + 4 − 9 = 2
  8. 9 + 2 − 9 + 3 = 5
  9. 8 − 5 + 9 + 6 = 18
  10. 7 + 2 − 9 + 1 = 1

Deze pagina is één oefenreeks. De app is het hele programma.

Kani Math is een volledige hoofdrekencursus, niet één losse oefening. Gratis om te beginnen, geen account nodig, en het draait op het web, op Android en op de iPhone.

  • ✓Negen niveaus, van de eerste kraal tot delen
  • ✓Begeleide lessen die de techniek uitleggen, niet alleen oefeningen
  • ✓Flits-, luister- en telraamoefeningen op een snelheid die jij instelt
  • ✓Versuspartijen tegen vrienden of tegen de computer
  • ✓Spreek je antwoorden hardop in — de app luistert en kijkt ze na
  • ✓Reeksen, munten en badges, met overzichten voor ouders en leraren

Liever hier blijven? De demo verderop draait gewoon op deze pagina.

De app halen

Oefen het nu

Dezelfde oefenreeks, live in je browser, met een virtuele soroban en meteen nakijken.

🤝

Laadt hier op de pagina een volledige interactieve oefenreeks. Er wordt nooit gevraagd wie je bent.

Geen account. Er wordt niets bewaard tenzij je daarom vraagt.

Over deze oefenreeks

Een kleine vriend is een paar getallen dat samen vijf is. Wil je 4 optellen terwijl er geen vier aardkralen vrij zijn, dan schuif je de hemelkraal (vijf) erbij en haal je er één af — want 4 is 5 min 1. De hand doet twee bewegingen, het hoofd doet er geen. Deze vervanging is het eerste echt abstracte idee in de methode, en meteen de reden dat training op het telraam überhaupt doorwerkt in het hoofdrekenen.

De oefeningen hieronder stapelen vier losse cijfers met beide tekens, zodat er per opgave meerdere complementzetten nodig zijn. Werk ze in het begin rustig door: het doel is dat de vervanging een reflex van de vingers wordt en geen berekening die het kind elke keer bewust maakt.

Hoe je het oefent

  1. 1Ken de vier zetten uit je hoofd: 1–4, 2–3, 3–2, 4–1.
  2. 2Is een kraal niet vrij, grijp dan eerst naar de hemelkraal.
  3. 3Zeg de vervanging in het begin hardop: "plus vijf, min één".
  4. 4Laat de woorden weg zodra je vingers ze niet meer nodig hebben.
Waar dit zit

Niveau 3 — Elementair A

Kleine vrienden — de regels van het 5-complement — bij sommen met 1–2 cijfers.

Leert: Techniek van het 5-complement (kleine vrienden), bewerkingen met 1–2 cijfers

Vind je niveau met de gratis niveautest →

Vragen

Wat is een "kleine vriend" precies?
Een paar dat samen vijf is: 1 en 4, 2 en 3. Ze heten vrienden omdat de een de ander vervangt zodra de directe kraalzet geblokkeerd is.
Werken kleine vrienden ook bij aftrekken?
Ja, in spiegelbeeld. Kun je 4 niet aftrekken, trek dan vijf af en tel er één bij op. Dezelfde paren, de andere kant op.
Moet mijn kind ze uit het hoofd leren of afleiden?
Uit het hoofd. Afleiden kost bij elke zet tijd, en het is juist de bedoeling dat de hand niet meer hoeft na te denken. Twee paren is een heel kleine geheugenlast.
Wat is het verschil met grote vrienden?
Kleine vrienden lenen van de vijfkraal op dezelfde staaf. Grote vrienden lenen tien van de staaf links ervan. Andere staaf, andere regel.