Luyện bạn lớn: các quy tắc bù 10

Về bài luyện này

Bạn lớn là những cặp cộng lại bằng mười: 1–9, 2–8, 3–7, 4–6, 5–5. Cộng 7 vào một cột đang là 4 thì không được — nên bạn đẩy một hạt trên cột bên trái lên (giá trị mười) và bớt ba ở bên phải, vì 7 là 10 trừ 3. Trên giấy, việc này gọi là nhớ. Trên bàn tính, đó là một động tác hai tay duy nhất, và là quy tắc cơ học cuối cùng mà phương pháp cần.

Các bài này xếp bốn số hai chữ số với dấu trộn lẫn — đây là nơi bạn lớn và bạn nhỏ bắt đầu xuất hiện trong cùng một bài. Sự kết hợp đó mới là độ khó thật của cấp này: không phải từng quy tắc riêng lẻ, mà là chuyển giữa chúng không ngừng lại.

Có một trường hợp được để dành cho sau này. Trên một cột đang là 6, cộng 7 nghĩa là phải bớt 3, nhưng chỉ có một hạt đất đang được đẩy lên, nên số 3 được bớt bằng một bạn nhỏ nằm bên trong phép nhớ: cộng mười ở cột bên trái, đưa hạt năm lên, đẩy hai hạt đất lên. Đó là cả hai người bạn cùng lúc, 6 + 7 = 13, và nó được dạy ở Trung cấp A. Các bài luyện ở cấp này bỏ trường hợp đó ra; bài hướng dẫn tại kani-math.com/learn/big-friends cho xem trước nó từng khung một.

Biết đó là những phép tính nào sẽ cho bạn thấy cấp này chưa đòi hỏi điều gì. Khi phần bù cần bớt là 4 hoặc nhỏ hơn, hãy đếm số hạt đất đang được đẩy lên bên dưới hạt năm: nếu phần bù lớn hơn số đó, nước đi cần cả hai người bạn và phải chờ tới Trung cấp A. 6 + 7, 6 + 8 và 7 + 6 là những nước đi như vậy, còn 8 + 7 chỉ là một bạn lớn thông thường, vì một cột đang là 8 có đúng ba hạt đất cần bớt. Phần bù bằng 5 cũng không bao giờ là vấn đề: đó chỉ là hạt năm trở lên. Một em còn chưa chắc hạt nào mang giá trị nào nên dành một buổi ở kani-math.com/abacus/how-to-use trước khi luyện bất cứ phần nào trong số này.