Kaart met kleine vrienden en grote vrienden
Elke aanvullingsregel die de soroban gebruikt, op één pagina die je kunt printen en aan de muur hangen. Kleine vrienden maken vijf, grote vrienden maken tien, en beide vrienden gebruiken die twee in één zet.
Kleine vrienden — optellen
Zijn er niet genoeg aardkralen vrij, voeg dan de hemelkraal toe en haal de vriend eraf.
| Je wilt | Dus je doet | Omdat |
|---|---|---|
| +1 | +5 − 4 | 1 + 4 = 5 |
| +2 | +5 − 3 | 2 + 3 = 5 |
| +3 | +5 − 2 | 3 + 2 = 5 |
| +4 | +5 − 1 | 4 + 1 = 5 |
Kleine vrienden — aftrekken
Dezelfde paren omgekeerd: haal de hemelkraal eraf en zet de vriend terug.
| Je wilt | Dus je doet | Omdat |
|---|---|---|
| −1 | −5 + 4 | 1 + 4 = 5 |
| −2 | −5 + 3 | 2 + 3 = 5 |
| −3 | −5 + 2 | 3 + 2 = 5 |
| −4 | −5 + 1 | 4 + 1 = 5 |
Grote vrienden — optellen
Kan deze staaf het getal niet opnemen, zelfs niet met de hemelkraal, tel dan één kraal op bij de staaf links en haal de vriend van deze af.
| Je wilt | Dus je doet | Omdat |
|---|---|---|
| +1 | +10 − 9 | 1 + 9 = 10 |
| +2 | +10 − 8 | 2 + 8 = 10 |
| +3 | +10 − 7 | 3 + 7 = 10 |
| +4 | +10 − 6 | 4 + 6 = 10 |
| +5 | +10 − 5 | 5 + 5 = 10 |
| +6 | +10 − 4 | 6 + 4 = 10 |
| +7 | +10 − 3 | 7 + 3 = 10 |
| +8 | +10 − 2 | 8 + 2 = 10 |
| +9 | +10 − 1 | 9 + 1 = 10 |
Grote vrienden — aftrekken
Staat er op deze staaf te weinig om het getal eraf te halen, haal dan één kraal van de staaf links af en zet de vriend daarna terug op deze.
| Je wilt | Dus je doet | Omdat |
|---|---|---|
| −1 | −10 + 9 | 1 + 9 = 10 |
| −2 | −10 + 8 | 2 + 8 = 10 |
| −3 | −10 + 7 | 3 + 7 = 10 |
| −4 | −10 + 6 | 4 + 6 = 10 |
| −5 | −10 + 5 | 5 + 5 = 10 |
| −6 | −10 + 4 | 6 + 4 = 10 |
| −7 | −10 + 3 | 7 + 3 = 10 |
| −8 | −10 + 2 | 8 + 2 = 10 |
| −9 | −10 + 1 | 9 + 1 = 10 |
Beide vrienden in één zet
Soms komen beide vrienden tegelijk in actie.
| Je wilt | Dus je doet | Omdat |
|---|---|---|
| +6 | +10 − 5 + 1 | 6 + 4 = 10, 4 + 1 = 5 |
| +7 | +10 − 5 + 2 | 7 + 3 = 10, 3 + 2 = 5 |
| +8 | +10 − 5 + 3 | 8 + 2 = 10, 2 + 3 = 5 |
| +9 | +10 − 5 + 4 | 9 + 1 = 10, 1 + 4 = 5 |
| −6 | −10 + 5 − 1 | 6 + 4 = 10, 4 + 1 = 5 |
| −7 | −10 + 5 − 2 | 7 + 3 = 10, 3 + 2 = 5 |
| −8 | −10 + 5 − 3 | 8 + 2 = 10, 2 + 3 = 5 |
| −9 | −10 + 5 − 4 | 9 + 1 = 10, 1 + 4 = 5 |
Zo gebruik je deze kaart
Print hem en leg hem de eerste weken naast het telraam. Een kind zoekt een regel twee of drie keer op en heeft hem daarna niet meer nodig — het gaat erom dat de vervanging vanzelf in de vingers gaat zitten, niet om een tabel uit je hoofd te leren.
Elke regel hier komt op hetzelfde neer: de kraal die je wilt is niet vrij, dus gebruik je een grotere kraal en geef je het verschil terug. Juist die ene vervanging maakt van het telraam meer dan een teltoestel, en is de reden dat telraamtraining überhaupt overgaat in hoofdrekenen.
Veelgestelde vragen
Wat is een kleine vriend op het telraam?
Wat is een grote vriend op het telraam?
Werken dezelfde paren ook bij aftrekken?
Moet ik de aanvullingen uit mijn hoofd leren?
Kani Math is hoofdrekentraining voor alle leeftijden, gratis om te beginnen, met een optioneel Premium-abonnement.
Download het in de App Store en op Google Play, of oefen op het web via kani-math.com.